Verstrikt in de paradox van sociale media
Over 'platform spirit' en autonomie
Het publiek moet in het middelpunt van de journalistiek komen te staan. In De Nieuwe Lezer leg ik uit hoe iedereen op een redactie hier aan bij kan dragen.
“Fundamentally, people will use media that help them be who they want to be, do what they want to do, and showcase a version of who they are and of what they do that they like.”
- Rasmus Kleis Nielsen
Heb je vragen, opmerkingen of aanvullingen over of op deze nieuwsbrief? Mail!
Voor we naar de reguliere programmering gaan een herhaalde oproep: ik zoek een klus!
Vanaf mei ben ik 1 à 2 dagen beschikbaar voor redacties of mediaorganisaties die publieksgerichter, veerkrachtiger en relevanter willen worden. Denk aan strategie rond audience engagement, workshops, begeleiding bij innovatietrajecten of sparren over de rol van journalistiek in het informatiesysteem. Weet je wat? Ik hoor het graag!
En de deur staat natuurlijk altijd open voor een kop koffie om elkaar te leren kennen.
“Yes, I learn a lot on TikTok. Because I, uhm, learn a lot of facts and news … not really news, but just facts and things … I learn new things. Just a lot about mental health and stuff, and what’s going on in the world. But not always very current like news and stuff, but yeah, I know.”
Aan het woord is Claire (23) een van de respondenten van het onderzoek ‘The User Experience of TikTok and Its Compatibility with News’ van Irene Costera Meijer, Kenza Lamot en Tim Groot Kormelink.
De afgelopen tijd kwamen er een paar interessante onderzoeken uit over nieuwsgebruik via TikTok, mediagebruik management van jongeren en de verstrengeling van uitgevers en sociale platforms. Twee van de drie kwamen uit de koker van de Vrije Universiteit in Amsterdam, waar gebruik van nieuws veelal onderzocht wordt in een bredere context, en dat is erg belangrijk. Zo komen we echt meer te weten over hoe mensen zich verhouden tot nieuws op de platforms die ze voor hun informatiedieet gebruiken, en kunnen nieuwsorganisaties zich daar beter toe verhouden.
Beperkte rol op TikTok
In het geval van TikTok is daar nog heel veel te leren. In de tijd dat ik te maken had met het platform werd ik van de ene verassing naar de andere geslingerd over welke onderwerpen wel aansloegen, en welke niet. En hoe genadeloos kort de aandachtspanne van de gebruikers is. Costera Meijer, Lamot en Groot Kormelink ontdekten dat de specifieke ervaring op TikTok getekend wordt door temporality. Een ambivalente ervaring waarin spatiality, positionality, non-sociality en disembodiment samen komen. Pak zeker het artikel erbij als je meer wil weten over deze ervaring, want ik wil hier even wat dieper in gaan op wat dit betekent voor journalistieke makers. Daarover schrijven de onderzoekers:
“Our results suggest that there is a limited role for News within this experience: although participants were open to learning about current affairs on TikTok, they preferred other types of formats for this (e.g. humor, testimonials, memes, commentary).”
Niet bijzonder goed nieuws, maar ook niet heel verrassend nieuws. De gelimiteerde rol voor nieuws op het platform lijkt het gevolg van de ‘platform spirit’ van TikTok: de gebruikersperceptie van het platform en waar het voor dient. In het geval van TikTok gaat die over persoonlijk genot, en niet over contact onderhouden of bijblijven bij de actualiteit, dus je kunt je voorstellen dat serieus nieuws daar niet altijd bij past. Maar er is ook goed nieuws:
“This spirit may not exclude serious information or playful political activism, on the condition that it strengthens young people’s sense of self and sense of community.”
Sense of community, lekker dat ik weer even op m’n oude stokpaard kan springen. De ‘platform spirit’ sluit serieus informatie of speels activisme niet uit, onder de voorwaarde dat het verbinding met je eigen identiteit of anderen versterkt. Daar liggen dan ook de kansen voor nieuwsmedia.
“As such, while participants did not mind occasionally encountering news on their feed(…). However, there were a few types of content that participants did find worth their while, and these showed a great deal of similarity with the three key experiences of Valuable Journalism: learning something new, getting recognition and increasing mutual understanding (Costera Meijer 2022). This could be a potential inroad for news media to provide a concurrently enjoyable TikTok experience.”
Natuurlijk handhaaft TikTok zelf die ‘platform spirit’ ook door de ene content de voorkeur te geven en andere, waar nieuws onder valt, vaak niet. Dat wordt door sommigen als censuur bestempeld, en hoewel ik er natuurlijk niet voor ben, vind ik dat een overdrijving gebaseerd op een verkeerde assumptie: namelijk dat TikTok een neutraal platform zou zijn. Dat is het niet.
Wat je kunt doen als nieuwsorganisatie is de verbinding met je publiek verbeteren, kijken of je je aanbod op basis van hun voorkeuren kunt aanpassen zonder je eigen missie te verlaten en experimenteren met vorm om te kijken of dit bij het platform past.
Gebrek aan controle
Om meer te weten te komen over hoe jongvolwassenen mediagebruik inpassen in hun leven kan ik het artikel ‘Managing media use: How young adults deal with information abundance’ zeer aanraden. Op basis van onderzoek concluderen Tim Groot Kormelink, Mirte Braan en David van de Kar dat jongvolwassenen hun mediagebruik managen in de context van drie functies: being in the loop, maintaining connection en zoning out.
Being in the loop vind ik een interessante, en is ook een vrij logische reactie op de hoeveelheid informatie die er is: de respondenten doen dit om de balans te bewaren tussen op de hoogte zijn van wat er gebeurt en erdoor overweldigd te raken. Het nieuws komt voorbij, en is binnen bereik als het nodig is, maar het wordt op afstand gehouden om negatieve emoties te voorkomen. Als een soort lopende band waar alles langskomt.
De auteurs stuitten ook op een paradox in het management van aandacht door de jongvolwassenen: platforms die aandacht vragen voor verbinding, zoals WhatsApp, worden niet als belastend of opdringerig ervaren, terwijl platforms die gericht zijn op ontspanning, zoals Instagram en TikTok wel als verstorend worden ervaren. Bij die laatste ervaren respondenten een gebrek aan zelfcontrole en frustratie over het niet kunnen handelen naar de manier waarop zij denken dat ze dat zouden moeten doen.
Autonomie
Bij beide artikelen moest ik denken aan de quote die bovenaan deze nieuwsbrief staat en de mate waarin mediagebruik samenhangt met het uitdragen van identiteit. Dat brengt me bij een derde artikel, dat die verbinding tussen identiteit en platforms vanuit een heel andere hoek belicht. In ‘Do News Media Want to Disentangle from Platforms’ schrijft Rasmus Kleis Nielsen, hoogleraar aan de Universiteit van Kopenhagen en voormalig directeur van het Reuters Institute for the Study of Journalism, over waarom nieuwsmedia ondanks herhaalde kritiek op Big Tech toch verstrengeld blijven met de grote platforms.
Nielsen schrijft dat nieuwsmedia in principe wel los willen staan van de platforms, maar ze dat niet doen omdat ze andere dingen belangrijker vinden: bereik en inkomsten zijn belangrijker dan de onafhankelijkheid van de platforms. Hij schrijft dat toe aan de keuze voor ‘freedom to’, boven ‘freedom from’: ondanks de gesprekken over het loskomen van de platforms van Big Tech, die passen in een traditie van de totale autonomie waar journalisten naar streven, blijven ze er gebruik van maken omdat ze kiezen voor de vrijheid om de platforms te gebruiken, in plaats van de vrijheid die onafhankelijkheid zou kunnen opleveren.
Wat zegt deze houding van nieuwsmedia ten opzichte van de platforms over de identiteit van die media? Misschien wel dat de autonomie die journalisten als kernwaarde uitdragen, en de platformafhankelijkheid die ze in de praktijk omarmen, elkaar tegenspreken. Dat zie je terug in de strategieën van de media op de platforms: het gaat over bereik en inkomsten, niet over de verbinding die gebruikers zoeken en die platforms belonen. Dat is geen onbegrijpelijke keuze, maar wel een die iets zegt over waar de echte prioriteiten liggen.
🇮🇹 Ci vediamo a Perugia?
Ook dit jaar reis ik weer af naar Perugia voor het International Journalism Festival (m’n zevende (!!!) editie). Ben jij er ook? Stuur me een berichtje!
De volgende editie van De Nieuwe Lezer verschijnt dus pas over een week of vier, maar natuurlijk bomvol leuke inzichten van het festival.
Vorige edities van De Nieuwe Lezer
▪️ Democratie vraagt dat de journalistiek kleur bekent